Kanserden, diyabete her türlü hastalık için rutin ve spesifik protein, hormon, enzim ve diğer kimyasal bileşikler kanda ölçülebilmektedir.
Hastamız için, kanda en uygun testler ölçülerek, hangi organının hasta olduğu, hastalığın derecesi, yaygınlığı ya da sebepleri hakkında önemli bilgiler elde edilmektedir. Çünkü hasta organ ve hücreler, enzim gibi testlerin kan değerlerini yükseltmekte ya da kanda normalde olmayan çok değişik maddeler tespit edilmektedir.
Örneğin, kanser belirteçleri, kanser hücreleri ya da kanserli dokular ve organlarda üretilerek, bütün vücuda yayılabilen değişik maddelerdir. Bazen, bu maddeler, kanserli hücrelere karşı savunma ve cevap olarak, vücudun diğer dokuları tarafından salgılanarak kana geçmektedir.
Laboratuvar testlerinde en çok kan olmak üzere, idrar, gaita, tükürük, ter, beyin omirilik sıvısı, eklem sıvısı ve diğer vücut sıvıları ile katı dokular gibi çok sayıda biyolojik numuneler kullanılmaktadır. Bu numunelerde, biyokimya, endokrinoloji ve hematoloji laboratuvarlarında gerektiğinde çok sayıda kimyasal, biyolojik, hematolojik, immünolojik testler yapılmakta, mikrobiyoloji laboratuarında bakteriler, mantarlar, parazitler ve diğer mikroorganizmalar çeşitli analizler ve kültürler ile tespit edilmektedir.
Klinik Biyokimya Testleri
- Diabet testleri; kan şekeri (glukoz), glukoz tolerans testi, Hemoglobin A1c, insülin, HOMA IR, idrarda mikroalbümin, idrarda protein
- Karaciğer, pankreas ve safra yolları testleri; AST, ALT, GGT ,ALP, LDH, amilaz, lipaz
- Böbrek testleri; üre(BUN), kreatinin, tam idrar analizi,
- Kardiyak (kalp) testleri; CK, CK-MB, Troponin T, AST, LDH
- Kemik marker testleri; ALP, Kalsiyum, fosfor, D vitamini
- Kan yağları(lipidler); kolesterol, trigliserid, HDL kolesterol, LDL kolesterol
- Kansızlık (anemi) testleri; hemogram, demir, demir bağlama testi, Transferrin saturasyonu, ferritin, B 12 vitamini, folik asit
- Elektrolitler; sodyum, potasyum, klorür, magnezyum, kalsiyum, fosfor
Endokrinoloji Testleri
Tiroid bezi, paratiroid bezi, pankreas, böbrek üstü bezleri hormonları ve fertilite hormonları, ilaç düzeyleri ve vitamin analizleri( TSH, Anti-Tg, Anti-TPO, İnsülin, PTH, 25 Hidroksi Vitamin D3, Kortizol, Prolaktin, FSH, LH,E2, B-HCG, Digoksin, B12, Folik Asit gibi).
Gastrointestinal sistem (karaciğer, pankreas mide, kolon), akciğer, prostat, meme, ve overlerle ilgili CEA, AFP, CA 15-3, CA 125, CA 19-9, F-PSA, TPSA gibi tümör belirteçleri ölçülmektedir.
Seroloji Testleri
ASO, CRP, RF, immunglobulinler, kompleman gibi, enfeksiyon testleri, hepatit (Hepatit B, Hepatit C vb.) ve AİDS(HIV) testleri, gebelik enfeksiyonlarını belirleyen testler (TORCH grubu toksoplazma, rubella, cytomegalovirüs, herpes virüs), Brucella ve Tifo için testler, romatolojik hastalıkların teşhisine yönelik otoantikor (ANA, ENA, Anti dsDNA, ANCA, Anti CCP) testleri yapılmaktadır.
Hematoloji Testleri
Hemogram testinde, eritrosit, lökosit, trombosit denilen kan hücreleriyle ilgili 22 parametreli, tam kan sayımı yapılmakta, viğral ve bakteriyel enfeksiyonlar yanında, anemi(kansızlık) başta olmak üzere lösemi, polisitemi gibi çeşitli kan hastalıkları önemli bilgilere ulaşılmaktadır.
Sedimentasyon testi ile enfeksiyonlar ve kanser gibi maliğn hastalıkların teşhis ve takibi yapılmaktadır. Koagülasyon testleri(pT, aPTT,D-Dimer ve koagülasyon faktörleri)ile kanın pıhtılaşma fonksiyonları ölçülmektedir.
Mikrobiyoloji Testleri
Enfeksiyon etkeni bakterilerin, mantarların ve parazitlerin direkt ve boyalı incelemeleri, bakteri veya mantar kültürlerinde üretilmeleri ve tür düzeyinde tanımlanmaları yapılmaktadır.
Hasta örneklerinden üretilen mikroorganizmaların antibiyotiklere duyarlılıklarının belirlenmesi gerçekleştirilmekte, 24-48 saat içinde kültür ve antibiyogram sonuçları verilmektedir.
Hızlı antijen testleri ile bazı bakterilerin (Strep A, H.pylori vb), bazı virüs antijenlerinin (Rotavirus, Adenovirüs, RSV, İnfluenza A-B vb.) ve antikorlarının araştırılması, parazit etkenlerinin tespiti (Amip-Giardia antijeni, boyalı inceleme) yapılabilmektedir.