GÜNLÜK KAZANÇ SINIRI ASGARİ ÜCRETİN 7,5 KATINA YÜKSELTİLDİ-PRİME ESAS KAZANCIN EKSİK YATIRILMASI-HAKLI FESİH
Sigortalıların elde etmiş oldukları gelirlerinin üzerinden sigorta prim kesintisi yapılmaktadır. Sigortalıların, sigorta prim kesintisi yapılan bu gelirlerine ?prime esas kazanç? denilmektedir. Ancak sigortalıların prime esas kazançlarının belirlenmesinde sadece gelirine bakılmayıp, kazancın alt ve üst sınırlar arasında da olması gerekmektedir.
PRİME ESAS KAZANCIN ALT VE ÜST SINIRI NEDİR?
Prime esas kazancın belirlenmesinde asgari ücret dikkate alınmaktadır. Buna göre prime esas kazanç, asgari ücret ve asgari ücretin 7,5 katı[1]`na kadar[2] söz konusu olabilmektedir[3][4]. Prime esas kazancın tavan sınırı 01.01.2017 tarihinden itibaren asgari ücretin 6,5 katından 7,5 katına çıkarılmıştır[5]. Bu düzenleme ile birlikte sigortalıların, daha yüksek prim ödeyerek daha yüksek emekli aylığı, malûllük aylığı, gelir ve hak sahiplerinin de ölüm aylığı ve geliri alabilme imkânı söz konusu olmuştur[6]. Aynı durum borçlanma yoluyla aylık ya da gelir alabilecek kişiler ve hak sahipleri açısından da söz konusudur[7].
Kazancı alt sınırın altında olan sigortalıların kazançları ile alt sınır arasındaki farka ait sigorta primlerini işvereni ödeyecektir[8].
Prime esas kazanç brüt ücret üzerinden belirlenmektedir. Buna göre 2017 yılı için prime esas kazanç, 1.777,50 TL ile 13.331,25 TL arasında olabilmektedir.
KAZANCI TAVAN SINIRIN ÜZERİNDE OLAN SİGORTALININ PRİME ESAS KAZANCI NASIL YATIRILIR?
Aylık geliri, 5510 sayılı Yasa`da belirlenen tavanı aşan sigortalıların, prime esas kazancı tavan sınır olan asgari ücretin brütünün 7,5 katı üzerinden(2017 yılı için 13.331,25 TL) ödenir ve üst kısmı dikkate alınmaz. Ancak bazen sigortalılar aynı sigorta koluna tabi olacak şekilde birden fazla işyerinde çalışmaktadır. Bu durumda tavanın üzerinde prim ödemesi yapılabilmektedir. Fakat fazla yatan tutar kişinin ya da hak sahibinin alacağı aylık ve gelirlere etki etmeyecektir. Bu ödemelerin sigortalı tarafından iadesi istenebilecektir. İade talebi üzerine, talep tarihini takip eden ay içerisinde hissesi oranında sigortalıya ödenecektir. Bu ödemede gecikme cezası ve gecikme zammı ile faiz ödenmez[9]. Ancak burada şu hususu önemle belirtmek gerekir ki maddede de açıkça belirtildiği üzere sadece çalışanın prim hissesi iade edilecek olup, işveren hissesi iade edilmeyecektir[10].
SİGORTA PRİMİ EKSİK YATIRILAN İŞÇİNİN, İŞ AKDİNİ HAKLI SEBEPLE FESHETME İMKÂNI VAR MIDIR?
Sigorta primi hiç ya da eksik yatırılması halinde işçinin, iş akdini haklı sebeple fesih hakkı vardır.
Yargıtay 22. H.D.`nin vermiş olduğu kararda; ?İşçinin sigorta primlerinin hiç yatırılmaması veya eksik bildirilmesi işçinin sosyal güvenlik hakkını ilgilendiren bir durum olsa da, sigorta primlerinin hiç yatırılmaması, eksik yatırılması veya düşük ücretten yatırılması hallerinde de işçinin haklı fesih imkanı vardır. ? şeklinde değerlendirme yapılmıştır[11].
İletişim adresi: www.gurselavukatlik.com