SİGORTA GİRİŞ TARİHİNE GÖRE YAŞ DÜZELTMENİN(YAŞ BÜYÜTME) EMEKLİLİĞE ETKİSİ-NÜFUS MEMURU HATASI
Sigortalılık başlangıcı kişinin emekliliği açısından çok büyük önem arz etmektedir. Özellikle de kişinin ilk defa sigortalı olduğu çalışma çok önemlidir. Kişinin, emeklilik için gereken yaş, sigortalılık süresi, prim gün sayısı vb. ilk sigortalılık tarihine göre hesaplanmaktadır. Bunun yanında ilk sigorta giriş tarihinin kişinin emeklilikte dikkate alınacak yaşın belirlenmesinde de önemi bulunmaktadır.
SİGORTA GİRİŞİNDEN SONRAKİ YAŞ DÜZELTME DURUMUNDA EMEKLİLİKTE DÜZELTİLEN YAŞ MI DİKKATE ALINIR?
5510 sayılı Kanununun konuya ilişkin düzenleme içeren maddesinde ilk defa çalışmaya başlanan tarihten sonraki yaş düzeltmelerinin dikkate alınmayacağı açıkça ortaya konulmuştur. Bu nedenle her ne kadar kişi, yargı kararı ile yaşını düzeltmiş olsa da ilgili karar sigorta girişinden sonra verilmişse bu durumda mahkeme kararıyla kabul edilen yaş emeklilikte dikkate alınmayacaktır. Bu maddenin Anayasaya aykırı olmadığı Anayasa Mahkemesince kabul edilmiştir. Sigorta girişinden sonraki yaş düzeltmelerinin dikkate alınmayacağına ilişkin düzenlemeler açık nitelikte olup, ilgili düzenlemeye uygun olarak SGK tarafından yapılan işlemlerin Anayasa`nın 138 inci maddesine de aykırılık taşımadığı Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca da ortaya konulmuştur. Kanuni düzenleme ve uygulama bu yönde olsa da kanaatimizce de bu düzenleme Anayasaya aykırı olduğu gibi Anayasada yer alan sosyal güvenlik hakkını da kısıtlar niteliktedir. Ülkemizde önceki dönemlerde nüfusa kişilerin geç kayıt edilmelerinin yaygın olduğu da düşünüldüğünde bu durumdaki birçok kişiyi mağdur eder nitelikte böyle bir düzenleme yapılması kanaatimizce haksız niteliktedir. Kaldı ki bu kişiler, ilgili yaş düzeltmeyi denetim kapsamında olan bir mahkeme kararıyla almaktadır. Dolayısıyla ilgili yaş düzeltme, kanaatimizce kötüye kullanmaya açık nitelikte değildir.
YAŞ DÜZELTME KARARININ VERİLDİĞİ TARİH Mİ, YOKSA İLGİLİ KARARIN KESİNLEŞME TARİHİNE Mİ BAKILIR?
Burada yaş düzeltme kararının kesinleşme tarihine bakılır. Yaş düzeltme kararı ve ilgili kararın kesinleşme tarihi arasında 23 yıl gibi uzun ya da 2 ay gibi kısa bir süre de geçmiş olabilir. Bu durumlarda da yine kararın kesinleşme tarihine bakılır.
Kararın kesinleşme tarihine bakılacağı gerek 6100 sayılı HMK`nın 367/2 inci maddesinde ve gerekse de SGK`nın 2013/11 sayılı Genelgesinde de belirtilmiştir.
MADDİ HATA KAPSAMINDAKİ YAŞ DÜZELTMELERİ DE EMEKLİLİKTE DİKKATE ALINMAZ MI?
Maddi hata kapsamındaki yaş düzeltmeleri sigorta girişinden önce ya da sonra yapılsa da emeklilikte dikkate alınacaktır. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 38 inci maddesinde, aile kütüklerine tescil edilmesi gereken bilgilerden; dayanak belgesinde bulunduğu halde nüfus kütüklerine hatalı veya eksik olarak tescil edilen ya da hiç yazılmayan bilgiler veya mükerrer kayıtlar maddi hata kapsamında değerlendirilmekte, bu tür maddi hatalar Nüfus İşleri Genel Müdürlüğü ya da nüfus müdürlükleri tarafından düzeltilmekte veya tamamlanmakta olup nüfus kütüğüne hatalı veya eksik tescil edilen kayıtlarla ilgili düzeltmeler mahkemeye gerek kalmaksızın Nüfus İşleri Genel Müdürlüğü ya da nüfus müdürlükleri tarafından düzeltilebilmektedir. Bu hususların belgelenmesi halinde kayıt düzetilmesi Kanunun 57 nci maddesine aykırı düşmediğinden düzeltilmiş yaş dikkate alınarak işlem yapılacaktır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun konuya ilişkin vermiş olduğu bir kararda, çıkan yangında Nüfus Müdürlüğündeki kayıtların yanması ve gerçek doğum tarihine ilişkin kayıtlar(evlenme cüzdanındaki, işe giriş bildirgesindeki ve sigortalı karnesindeki gerçek doğum tarihine ilişkin kayıtlar vb.) ile açılan davada yaşın düzeltilmesi durumunda, yaş düzeltme sigorta giriş tarihinden sonra olsa da emeklilikte yaş düzeltme davasında tespit edilen yaşın dikkate alınması gerektiğini belirtmiştir.
SADECE KISA VADELİ SİGORTA KOLLARINA TABİ SİGORTA GİRİŞİNDEN SONRAKİ YAŞ DÜZELTMESİ EMEKLİLİKTE DİKKATE ALINIR MI?
Kısa vadeli sigorta kolları; iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık sigortası kollarını kapsamaktadır. Örneğin; çıraklar, stajyerler vb. kısa vadeli sigorta kollarına tabi(hatta bunların da bir kısmına tabidirler) sigortalılardır. Emeklilikte dikkate alınan sigorta kolları ise uzun vadeli sigorta kollarıdır(Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortası kolları) . İşte sadece kısa vadeli sigorta kolları kapsamında olacak şekilde çalışmaya(çıraklık, stajyerlik vb.) başlayıp da bu çalışmadan sonra; ancak ilk defa uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmadan önce yaş düzeltme kararı alınması durumunda kararda kabul edilen yaş emeklilikte dikkate alınır.
www.gurselavukatlik.com
