Sulama Kooperatifleri İçin Kritik Uyarı: Kapatılma Riski
Türkiye Sulama Kooperatifleri Merkez Birliği (TÜS-KOOP) Genel Başkanı Halis Uysal 21 Aralık Dünya Kooperatifçilik günü dolayısıyla yayımladığı mesajda sektörün geleceğine dair çarpıcı açıklamalarda bulundu. Uysal, kooperatifçiliğin tarihsel önemine vurgu yaparken, son dönemde gündeme gelen bazı bürokratik yazıların üreticiler arasında ciddi endişe yarattığını belirtti. Özellikle Devlet Su İşleri (DSİ) ve Tarım Reformu Genel Müdürlüğü kaynaklı resmi yazıların, sulama kooperatiflerinin varlığını tehdit ettiğine dikkat çekildi.
Türkiye’de tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından hayati öneme sahip olan sulama kooperatifleri, son aylarda yasal belirsizliklerle mücadele ediyor. Genel Başkan Halis Uysal, DSİ’nin 2 Ekim 2025 tarihli yazısının sektörde "kapatılma" algısı oluşturduğunu ifade etti. Bu durumun ülke genelindeki kooperatif camiasında büyük bir tedirginliğe yol açtığını belirten Uysal, Tarım Reformu Genel Müdürlüğü’nün 9 Ekim 2025 tarihli yazısının da bu endişeleri körüklediğini vurguladı. Söz konusu yazılarda sulama tesislerinin yönetim süreçlerinin kooperatiflerden alınmasına yönelik ifadelerin yer alması, binlerce köy ve beldede faaliyet gösteren bu yapıların işlevsiz hale getirilmesi riskini doğuruyor.
TÜS-KOOP Başkanı, sulama kooperatiflerinin üreticilerin ortak emeğiyle kurulmuş stratejik su kullanıcı örgütleri olduğunu hatırlattı. Bu yapıların yönetimden uzaklaştırılmasının gıda güvenliğine doğrudan zarar vereceğini belirten Uysal, söz konusu düzenlemelerin derhal gözden geçirilmesi ve durdurulması çağrısında bulundu. Uysal, ekonomik sorunların ve siyasi istikrarsızlıkların çözülebileceğini ancak su ve çevre konusundaki hataların telafisinin mümkün olmadığını dile getirdi.
Kooperatifçiliğin Türkiye’deki kökleri oldukça eskiye dayanıyor. Dünyada 1844 yılında İngiltere’de başlayan bu hareket, Türkiye topraklarında 1863 yılında Mithat Paşa’nın kurduğu "Memalik Sandığı" ile filizlendi. Cumhuriyet döneminde ise tarımsal örgütlenme devlet politikası haline geldi. Özellikle Manisa, bu hareketin tarihinde özel bir yere sahip. Türkiye’deki ilk sulama kooperatifi, 1970 yılında Manisa’nın Akhisar ilçesine bağlı Beyoba Köyü’nde Ali Halis Uysal tarafından kuruldu. Bu köklü geçmişe atıfta bulunan Başkan Uysal, Manisa’dan yayılan bu modelin bugün ulusal çapta bir örgütlenmeye dönüştüğünü hatırlattı.
Merkez Birliği olarak hedeflerinin kırsal kalkınmayı sağlamak olduğunu belirten Uysal, dağınık kaynakların birleştirilmesi ve teknolojinin verimli kullanılması gerektiğini savundu. Ürünlerin katma değerinin üreticiye geri dönmesi ve kırsal kesimde kent olanaklarının yaratılması, birliğin öncelikli hedefleri arasında yer alıyor. Uysal, tarımın vazgeçilmez unsuru olan suyun en verimli şekilde kullanılması için kooperatiflerin yasal yapısının korunması gerektiğinin altını çizdi. Mesajını Mevlana’nın "Su gibi düğümsüz olun" sözleriyle tamamlayan Uysal, Dünya Kooperatifçilik Günü’nün tüm üreticilere hayırlı olmasını diledi.
