Pandemi beyinleri nasıl etkiledi? Şok edici araştırma sonuçları! Uzmanlar tek tek anlattı
KOVID-19 pandemisi, yalnızca fiziksel sağlığı değil, zihinsel sağlığı ve beyin yapısını da derinden etkiledi. Son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalar, pandeminin stres, izolasyon ve belirsizlik gibi faktörlerinin, özellikle ergenler ve yaşlılar üzerinde, beyin yaşlanmasını hızlandırdığını ortaya koydu.
KOVID-19 pandemisi, ergenlerden yaşlılara herkesin beynini yaşlandırdı. Araştırmalar, stres ve izolasyonun beyin yapısında değişikliklere yol açtığını gösteriyor. Uzmanlar, sosyal etkileşim ve zihinsel aktivitelerle bu etkilerin azaltılabileceğini söylüyor. Beyin sağlığı için acil önlemler şart.
Uzmanlar, bu durumun uzun vadeli etkilerinin hâlâ tam olarak bilinmediğini, ancak sosyal ve duygusal yoksunluğun beyin sağlığı üzerindeki yıkıcı etkilerinin açıkça görüldüğünü belirtiyor.
ABD’de bir üniversitede gerçekleştirilen bir çalışma, pandeminin ergenlerin beyin yapısında fiziksel değişikliklere yol açtığını gösterdi. Karantina sonrası yapılan beyin taramaları, ergenlerde beyin zarı kalınlığında azalma, hippokampal ve amigdala hacminde artış ve genel olarak beyin yaşında ilerleme tespit etti.
Bu değişiklikler, genellikle şiddetli stres veya travma yaşayan bireylerde görülen nöroanatomik özelliklerle benzerlik gösteriyor. Araştırmacılar, karantina döneminde sosyal etkileşim eksikliğinin ve artan kaygının, bu yaş grubunda beyin gelişimini olumsuz etkilediğini vurguluyor.
Uzmanlardan biri, “Bu çocuklar, pandemi öncesi yaşıtlarına kıyasla daha yaşlı bir beyin yapısına sahip. Bu, yalnızca duygusal değil, fiziksel bir değişim” diyerek durumun ciddiyetine dikkat çekti.
İngiltere’de yapılan başka bir araştırma, 50 yaş ve üzeri bireylerde pandeminin bilişsel işlevlerde gerilemeyi hızlandırdığını ortaya koydu. Çalışma, karantina sürecindeki yalnızlık, stres ve yaşam tarzı değişikliklerinin, özellikle halihazırda hafif hafıza sorunları olanlarda belirgin bir bilişsel düşüşe neden olduğunu gösterdi.
Uzmanlar, sosyal izolasyonun beyin sağlığı üzerindeki etkilerinin, demans gibi nörodejeneratif hastalıkların riskini artırabileceğini ifade ediyor. Bir demans uzmanı, “Pandemi, beyin sağlığı üzerinde kalıcı bir iz bıraktı. Bu etkiler, özellikle yaşlı nüfusta felaket boyutunda olabilir” dedi.
Britanya’da bir başka çalışma, pandemi sürecinde genel nüfusun beyin yaşlanmasının ortalama beş buçuk ay hızlandığını tespit etti.
Yapay zeka destekli bir modelle yapılan bu araştırma, KOVID-19’a yakalanmayan bireylerde bile izolasyon ve belirsizliğin beyin sağlığını olumsuz etkilediğini gösterdi. Araştırmacılar, bu değişikliklerin geri döndürülebilir olabileceğini, ancak uzun vadeli etkilerin daha fazla incelenmesi gerektiğini belirtiyor.
Bir nörolog, “Stres ve yalnızlık, beyin yaşlanmasını hızlandıran güçlü faktörler. Pandemi, bu etkileri küresel çapta görünür kıldı” yorumunda bulundu.Uzmanlar, pandemi sonrası dönemde beyin sağlığını korumak için sosyal etkileşimin artırılması, düzenli egzersiz ve zihinsel aktiviteler gibi önlemlerin önemine dikkat çekiyor.
Özellikle gençlerde, ekran sürelerinin kontrol altına alınması ve duygusal destek sistemlerinin güçlendirilmesi öneriliyor.
Araştırmalar, pandeminin beyin üzerindeki etkilerinin tam anlamıyla anlaşılmasının yıllar alabileceğini, ancak mevcut verilerin, toplum sağlığı politikalarında acil önlemler alınması gerektiğini gösterdiğini vurguluyor.
