Uzmanlara göre, eğer benleriniz aniden büyüdüyse, sayıca arttıysa ya da düzensizleşiyorsa dikkatli olmakta fayda var. Peki; benlerimizi nasıl korumalıyız, hangilerine daha kontrollü yaklaşmalıyız, kimler ben haritası çıkartmalı?
Medical Park Bahçelievler Hastanesi Dermatoloji Uzmanı Dr. Canan Aslan merak edilen soruları yanıtladı:
Vücuttaki her renkli noktayı ya da kabarıklığı ben olarak adlandırmamak gerekiyor. Gerçek benler deriye renk veren melanosit denilen hücrelerin bir araya toplanıp derinin üst tabakalarına göç etmesiyle oluşur. Bunlar, doğuştan olabileceği gibi sonradan da ortaya çıkabilir. Oluşumlarında genetik faktörlerin yanı sıra güneş ışığı ya da solaryum gibi dış etkenler de neden olabiliyor. Bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullanımı ve gebelik gibi hormonal faktörler de ben artışında büyük rol oynuyor.
SOLARYUMDAN UZAK DURUN
Benleri olan kişilerin güneşten iyi korunmaları çok önemli. Doğuştan olan benleri önlemek mümkün olmasa da sonradan çıkan benlerde, sayılarının artmaması ve tehlikeli olmaması için güneşten iyi korunmak, güneş yanığı geçirmemek, solaryuma da girmemek gerekiyor. Öte yandan kemer, sütyen, ayak tabanı, avuç içi gibi tahriş olması mümkün bölgelerdeki benlere daha çok dikkat edilmeli.
HIZLI BÜYÜYEN BENLER RİSKLİ
Genetik faktörlerin etkili olduğu benler doğumda ya da yaşamın ilk iki yılında ortaya çıkıyor. İlerleyen yaşlarda oluşan benlerde ise güneş yanığı geçirmek, sürekli güneşe maruz kalmak hem benlerin sayısının artmasına hem de şekillerinin bozulmasına neden oluyor. Kenarlarda düzensizlik, ani büyüme, renkte koyulaşma, üzerinde kanama ve yara olması ya da benin içinde birkaç rengin bir arada olması gibi nedenler sizin için bir uyarı niteliği taşımalı. Böyle durumlarda mutlaka dermatolojik muayeneden geçmelisiniz. Ayrıca gerekli durumlarda şüphe edilen benin çıkarılarak patolojik incelemeye de gönderilmesi gerekiyor.
BEN HARİTANIZI ÇIKARIN
Belli aralıklarla da olsa kişilerin benleri için muayeneden geçmeleri ve kendilerinin sık sık benlerini kontrol etmeleri şart. Çünkü kanser türlerinden olan malign melanom lezyonlarının önemli bir kısmı ben üzerinde oluşuyor. Bu kanser türü hızlı bir şekilde tüm vücuda yayıldığından, erken teşhis edilmediğinde tedavi şansı büyük ölçüde ortadan kalkıyor. Ancak erken evrede tanı ile hastalığın tedavi edilmesi mümkün. Özellikle çok sayıda beni olanlar, beyaz tenliler, ailesinde benle ilgili problem yaşayanlar mutlaka benlerin haritasını çıkartmalı. En az yılda bir kez de kontrolden geçmeli.
YANLIŞ İNANIŞLAR TEDAVİYİ ENGELLİYOR
Benlere cerrahi girişim uygulandığında kötü huylu bir şekle dönüşebileceği veya yayılabileceği inanışı oldukça yanlış. Benin riskli görüldüğünde ya da kanserleşme durumunda cerrahi yöntemle çıkartılması gerekiyor. Bu çıkartma işlemi lokal anestezi ile yapılıyor ve hastanın günlük hayatını etkilemiyor.
BU BELİRTİLERİ ÖNEMSEYİN
Yapısı asimetrikse,
Kenarlarında düzensizlik varsa,
İçinde birden fazla renk bulunuyorsa,
Çapı büyükse
Yüzeyinde, boyutunda ve şeklinde değişiklik oluşmuşsa,
Üzerinde kanama veya kaşıntı başlamışsa
Üzerinde yara varsa
