SARUHANLI - Türkiye ile Sudan arasında İkili Tarımsal İşbirliği ve Ortaklığına İlişkin Anlaşma 28 Nisan 2014 tarihinde Ankara’da imzalandı. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Mehdi Eker döneminde imzalanan anlaşma ile TİGEM tarafından Sudan’da 12 bin 500 hektar alanda pilot bir çiftlik kurulması, tahsis edilecek diğer arazilerin ise Türk girişimcilerine açılması öngörülmüştü. Ancak 35 yıllığına imzalanan anlaşmanın üzerinden 7 yıl geçmesine rağmen bir arpa boyu dahi yol alınamadığı ortaya çıktı. Üstelik şirket 7 yıldır faaliyet göstermemesine rağmen yönetim kurulu üyelerine huzur hakkı ve ikramiye olmak üzere bir yılda 417 bin TL ödenmiş.
Sayıştay raporlarına yansıyan tespitleri paylaşan Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İzmir Milletvekili ve KİT Komisyonu üyesi Atila Sertel, “TİGEM tarafından kuruluş sermayesi olarak 53 milyon 200 bin lira ödenmesine rağmen Sudan hükümeti anlaşma koşullarına uymayarak Türkiye’ye yedi yıldır bir metrekare dahi arazi vermemiş. Ortada resmi bir anlaşma var ancak ne arazi var, ne çiftlik var, ne mahsül var ne de işbirliği var” dedi.
YEDİ YILDIR NEREDESİNİZ?
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İzmir Milletvekili ve KİT Komisyonu üyesi Atila Sertel, yedi yıl önce “Türkiye’nin ve Sudan’ın tarımsal kalkınmasına katkı sağlayacak” şeklinde duyurulan projenin başlayamadan rafa kaldırıldığını söyledi. Sertel, şöyle devam etti:
“35 yıllığına imzalanan anlaşmanın 7 yılı bitti. Geriye 28 yıl kaldı. Ancak Sudan hükümeti, TİGEM’e vaat ettiği arazileri vermediği için projede bir arpa boyu dahi yol alınamamış. 2014 yılında imzalanan anlaşmaya göre şirketin yüzde 80’ine tekabül edilen maddi sermayeyi TİGEM koyacak, Sudan hükümeti ise yüzde 20 ortaklığa karşın sadece arazileri verecekti. Ancak anlaşılan o ki, Sudan hükümeti anlaşma şartlarını yerine getirmemiş. Ne 12 bin 500 metrekarelik çiftlik arazisini ne de Türk girişimcilere açılacak arazileri vermiş. Sudan hükümeti bir metrekare dahi arazi vermemiş. Bu nasıl olur anlamak mümkün değil. Türkiye ise yedi yıldır eli kolu bağlı bir şekilde bekliyor. Ortada resmi bir anlaşma olmasına rağmen haklarını aramıyor. Görünen o ki AKP hükümetinin başka hayal projeleri gibi bu proje de başlamadan bitmiş. Proje başlamadan bitmiş ama olan yine devletin malına olmuş. Tarım Bakanı ve Dışişleri Bakanı’na soruyorum neden yedi yıldır adım atılmıyor?”
YÖNETİM KURULUNA 417 BİN TL ÖDEME
TİGEM’in anlaşma gereği 53 milyon 200 bin lira sermaye koyduğunu belirten Sertel, ortada faal bir şirket olmamasına rağmen yönetim kurulu üyelerine 2020 yılında 417 bin lira harcama yapıldığını söyledi.
Kağıt üzerinde kurulan şirketin üzerinden yedi yıl geçmesine rağmen yönetim kurulu üyelerine ödeme yaptığını, Sudan’da da kira ödediğini açıklayan Atila Sertel, “Sayıştay’ın tespitine göre kuruluş 2020 yılında; 366 bin TL yönetim kurulu ücreti, 51 bin TL yönetim kurulu ikramiyesi, 50 bin TL müşavirlik ücreti, 142 bin TL Sudan kira gideri, 11 bin TL ticaret odası aidatı, 2 bin TL noter gideri, 2 bin TL damga vergisi, 16 bin TL amortisman ve sair gideri olmak üzere toplamda 640 bin TL harcama yapmış. 6 kişiden oluşan yönetim kurulu üyeleri hiçbir faaliyette bulunmadan yılda 61 bin TL para almış, bu da yetmemiş kendilerine 51 bin TL ikramiye de dağıtmışlar” diye konuştu.
